yapılandırılmış veri nedir? (structured data / schema markup)
Yapılandırılmış veri (structured data), bir web sayfasının içeriğini arama motorlarının ve yapay zeka sistemlerinin kesin olarak anlayabileceği şekilde etiketleyen, schema.org sözlüğüne dayalı standart işaretlemedir. Google'ın önerdiği format, sayfaya script etiketi olarak eklenen JSON-LD'dir. Doğru uygulandığında sayfa, arama sonuçlarında zengin sonuç (rich result) gösterimlerine uygun hale gelir ve içerik makineler için belirsizlikten arınır.
schema.org ve json-ld nasıl çalışır?
schema.org, google, microsoft, yahoo ve yandex'in birlikte kurduğu ortak bir sözlüktür: makale, ürün, kuruluş, etkinlik gibi kavramları ve özelliklerini standart adlarla tanımlar. yapılandırılmış veri, bu sözlükteki türlerin sayfaya işlenmesidir.
üç format vardır: json-ld, microdata ve rdfa. google, html'den bağımsız tek bir script bloğu olarak eklenebildiği ve bakımı en kolay format olduğu için json-ld'yi önerir. örneğin bir sözlük sayfası, DefinedTerm türünde bir json-ld bloğuyla "bu sayfa şu terimi tanımlıyor" bilgisini makinelere kesin olarak bildirir.
en çok kullanılan şema türleri
google'ın arama galerisi otuzdan fazla yapılandırılmış veri özelliğini destekler; pratikte kurumsal bir sitenin ihtiyacının büyük bölümünü şu türler karşılar:
- Article / BlogPosting: yazar, tarih ve başlık bilgisiyle içerik sayfaları
- FAQPage: soru-cevap blokları (zengin sonuç gösterimi 2023'ten beri sınırlı, anlamlandırma değeri sürüyor)
- HowTo: adım adım rehberler
- Organization / LocalBusiness: marka kimliği, logo, iletişim ve adres — varlık (entity) tanımının temeli
- Product ve Review: e-ticaret sayfalarında fiyat, stok ve puan bilgisi
- BreadcrumbList: site hiyerarşisi
- DefinedTerm: sözlük ve terim sayfaları
zengin sonuçlar ve yapay zeka cevaplarındaki rolü
zengin sonuçlar (rich results), yapılandırılmış veri sayesinde arama sonucuna eklenen yıldız puanı, faq açılımı, fiyat gibi görsel zenginleştirmelerdir. sıralamayı doğrudan yükseltmez; ancak sonucun kapladığı alanı ve tıklanma oranını artırır.
yapay zeka tarafında rolü daha temeldir: yapılandırılmış veri, sayfadaki varlıkları — kim yazmış, hangi kuruluş, hangi tarih, hangi kavram — makine için kesinleştirir. google, ai özellikleri için ek bir şema gerektirmese de, içeriğini net biçimde makine-okunur kılan sayfalar hem klasik aramada hem de yapay zeka cevaplarında doğru anlaşılıp alıntılanma avantajı taşır. bu yüzden yapılandırılmış veri, geo çalışmasının teknik temellerinden biridir.
sık sorulan sorular
- json-ld sayfaya nereye eklenir?
- json-ld, sayfanın head veya body bölümüne eklenen script type="application/ld+json" etiketi içinde tek bir blok olarak yerleştirilir. görünen içerikten bağımsızdır; ancak işaretlenen bilgiler sayfada gerçekten görünür olmalıdır, aksi hali google yönergelerine aykırıdır.
- yapılandırılmış veri sıralamayı doğrudan etkiler mi?
- hayır, genel bir sıralama faktörü değildir. faydası dolaylıdır: sayfayı zengin sonuçlara uygun hale getirir, tıklanma oranını artırır ve içeriğin makineler tarafından doğru anlaşılmasını sağlar. bu netlik, yapay zeka cevaplarında alıntılanmayı da destekler.
- yapılandırılmış veri nasıl test edilir?
- google'ın zengin sonuç testi (rich results test) sayfanın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu, schema.org'un schema markup validator aracı ise işaretlemenin sözdizimi doğruluğunu kontrol eder. yayın sonrası hatalar search console'un yapılandırılmış veri raporlarından izlenir.
- yapay zeka cevapları için hangi şemalar öncelikli?
- kimliği netleştiren Organization, içeriği tanımlayan Article, soru-cevapları işaretleyen FAQPage ve terim sayfaları için DefinedTerm öncelikli türlerdir. amaç, yapay zekanın "bu içerik kimden, ne hakkında, ne kadar güncel" sorularına kesin cevap bulabilmesidir.
kaynaklar
ilgili kavramlar
ilgili rehberler
markanız için konuşalım
hedeflerinizi dinleyelim, size özel bir yol haritası çıkaralım. ilk görüşme ücretsiz.
iletişime geçin